De
situatie in de Benelux
Terug
naar de nieuws homepage
Economische groei en Nederlandse
IT bestedingen
 Afgelopen
jaar was de groei de IT bestedingen meer dan het dubbele
van het percentage economische groei van bijna 3%. Totale
IT bestedingsgroei was 7,6%. In het bijzonder de industriële
bedrijven lieten veel groei zien. Dat is waar we ook dit
jaar een substantiële toename verwachten ondanks de
afname bij de overheid en in de professionele dienstverlening.
Software en services waren de grootste groeigebieden in
2007 en zullen blijven groeien in 2008 met lager percentage.
Bestedingen in Telecom en Internet namen toe met 1,4% en
zullen dit jaar verder groeien maar ondanks de opgang van
mobiel communicatie met een lager percentage dan in 2007
als we kijken naar de bestede bedragen.
Concurrentie en regelgeving drukken de locale en internationale
tarieven wat z'n invloed heeft op de bestedingen tezamen
met de afname van telefoneren via de vast lijn (data services
doen het goed). Investeringen in data en netwerk apparatuur
worden verwacht te blijven groeien.
IT- en Telecom leveranciers opereren in convergerende markten
die onder invloed van hevige concurrentie een nieuwe markt
zullen creëren die een sterke dynamiek zal hebben in
de jaren die voor ons liggen. Het zal ook verdere consolidatie
bevorderen tussen IT en Telecom partijen.
ICT bestedingen: groeicijfers 2007 en verwachtingen 2008
in percentages
|
2007 |
2008 |
| Totaal
ICT-bestedingen in Nederland |
4,2
|
2,9 |
|
|
|
|
| Totaal
IT-sector |
7,6
|
5,1 |
Of which Hardware & Office technology
|
6,4
|
5,2 |
Of
which Software & Services
|
8,7
|
5 |
Of
which Software
|
9,5
|
5,9 |
Of
which Services
|
7,4
|
3,6 |
|
|
|
|
| Total
Telecom- & Internet sector |
1,4 |
|
Bron: First figures ICT~Office/Heliview
Zal de kredietcrisis de Nederlandse
ICT wereld beïnvloeden?
 Dat
zal zeker zo zijn maar wanneer en hoe? Op dit moment ontkent
de Nederlandse ICT wereld enige invloed en zegt dat geen
negatieve effecten voelbaar of zichtbaar zijn. Er wordt
nog steeds geprofiteerd van de sterke economische impuls
van de laatste kwartalen van 2007. Zeker een knelpunt is
het tekort aan personeel wat de loonkosten opdrijft en tegelijkertijd
een hoog personeelsverloop veroorzaakt.
Lagere bestedingen in de financiële wereld zullen hun
effect hebben. De financiële instellingen hebben verliezen
moeten incasseren, maar minder dan aanvankelijk gedacht.
De ICT dienstverleningsector die een belangrijke deel vormt
van het totale ICT cluster zij niet zo afhankelijk van vermogens
en bank financiering behalve debiteuren. Ze hebben geleerd
zich te redden zonder de steun van banken, die over het
algemeen risicomijdend waren t.a.v. de ICT sector. Dit betreft
in het bijzonder de kleinere en middelgrote bedrijven.
Wat betreft de grotere internationale ondernemingen? Daar
hebben er niet veel meer van, maar ondernemingen zoals Unit4Agresso
(sterk in het VK) en Exact (acquisities inde VS) zullen
enig effect voelen. Onze internationale bedrijven zijn overwegend
gericht op Europa waar de kredietcrisis toch minder wordt
gevoeld.
Zeker, bepaalde geplande grotere transacties met de hulp
van PE met een enorm hefboomeffect als gevolg van bankleningen
zijn voorlopig uitgesteld of afgezegd.
Dus, als we naar de feiten kijken nu, en als de economie
zich weer herstelt in de tweede helft verwachten we niet
dat de Nederlandse ICT wereld erg zal lijden.
Temp organisaties breiden uit in IT
detachering en in BPO
 Detachering
bedrijven zijn normaliter de weer indicatoren van onze economie.
Ze hebben allemaal goede resultaten geboekt en positieve
vooruitzichten. Alle grotere ondernemingen in deze branche
zoals Randstad, Vedior en USG People willen focussen op
witte boorden niche markten met hogere vereisten aan vaardigheden
en opleiding niveaus. Tegelijkertijd zijn ze onderdeel van
een grootschalige Europese consolidatie. Randstad neemt
Vedior over en wordt nummer 3 in de wereld. Adecco is al
groot maar nog steeds acquisitief in gespecialiseerde gebieden.
De meeste van hen hebben gespecialiseerde IT divisies zoals
Randstad - Yacht en Adecco - Ajilon. Ze richten zich op
ICT dienstverleners om over te nemen om een 'one stop shopping'
punt te kunnen aanbieden. Wat we tevens zien zijn de eerste
allianties op het gebied van BPO in het bijzonder HR/ Payrolling
zoals Randstad met Philips in geval van CIAN.
De GIS markt - de opkomst van TomTom
Van de wonderen va de laatste jaren is het de opgang van
TomTom die ons de ogen opende voor de meervoudige toepassingsmogelijkheden
van geografische informatie systemen. TomTom heeft zich
ontwikkeld tot een belangrijke speler op de beurs met dagelijks
interessante handelsvolumes.
De planning is om Tele Atlas over te nemen voor 5 miljard
dollar waarbij Garmin wordt overboden, terwijl Nokia probeert
Navteq te kopen voor 8 miljard dollar.
De GIS markt opent nieuwe mogelijkheden voor start-ups
samen met de vraag naar innovatieve nieuwe gebruiksmogelijkheden
voor mobiele platforms.
Gaat het ERP landschap in de middenmarkt veranderen?
 Terwijl
tot en met 2006 deze markt werd gedomineerd door Exact en
Unit4Agresso werden we begin 2007 verrast door de overname
van Accountview door het Noorse Visma. Het is al de tweede
acquisitie van deze firma sinds ze werd overgenomen door
het Britse PE fonds HgCapital dat het bedrijf wil helpen
aan een pan Europese presentie. De enige locale speler met
ambitie in Nederland die is overgebleven met een zekere
substantie is Afas. Een andere actieve Scandinavische speler
in de Nederlandse markt is Mamuth.
Opmerkelijk was ook de overname van Watermark door Qurius
waardoor de grootste M/S business apps partij in de Benelux
werd gevormd en tegelijkertijd een van de weinige spelers
in dat veld met een behoorlijke internationale exposure.
Opmerkelijk is ook de performance van enkele opkomende spelers
in deze drukke markt zoals AFAS……..
En dan is er ook nog SAP dat met een aantal actieve partners
ook z'n deel van de markt claimt speciaal een aantal verticale
markten.
In elk geval zal er meer concurrentie zijn en nog wat consolidatie,
dat is zeker!
Hoogtepunten per IT sector
ICT services
 Centric;
5500 mensen in IT inclusief ingenieurs en financiële
dienstverlening 8400 mensen! Het bedrijf heeft heel wat
acquisities gedaan de afgelopen jaren. De IT business lijnen
werden verbreed met technische en financieel/ juridische
dienstverlening met gebruikmaking van het Centric beursvehikel
terwijl de IT activiteiten nog steeds privaat zijn en het
meest profitabele deel van het koninkrijk van de heer Gerard
Sanderink. Vrij recentelijk (dit jaar) werd inOne een Duitse
Oracle - JD Edwards software specialist overgenomen. De
Europese expansie strategie begint hiermee gestalte te krijgen.
KPN; is versterkt door overname van diverse hosting bedrijven
- ISP's incl. Tiscali Nederland (moet nog goedgekeurd worden
door de mededinging autoriteiten) plus Getronics in 2007.
De onderneming is bezig de overname van Getronics te verteren
en te integreren in de eigen kern activiteiten. De software
applicatie divisie (het oude Pink Roccade deel) wordt afgestoten
en verkocht. Het is het M&A project van het jaar. Alle
strategische en financiële partijen en hun adviseurs
proberen het proces te beïnvloeden met allerlei middelen,
argumenten en redeneringen. We voorspellen dat het uiteindelijk
om de hoogste bieder zal gaan.
 Ordina;
nog steeds onafhankelijk, zelfde omvang als Centric IT,
maar zonder internationale groeistrategie (alleen Benelux).
Ze doen het goed in termen van financiële performance
maar hun personeelsverloop is alarmerend (> 15%) en ze
hebben problemen met het maken van winsten in sector BPO.
In 'outsourcing' en BPO verwachten ze wel te groeien in
de toekomst. Ze hebben om deze reden een partner overeenkomst
met Cognizant, een US - Indiase onderneming, die heel veel
geld verdient met uitbesteding van IT operaties in India.
Ordina is een vaste kandidaat om het Pink Roccade stuk van
KPN/ Getronics over te nemen en probeert tevens groter te
worden in België. Als beide projecten niet slagen moeten
ze zich voorbereiden om zelf overgenomen te worden. Immers
het is een ideale kandidaat voor kopers die een solide 'footprint'
in de Benelux ambiëren.
ATOS; heeft in 2007 beter gepresteerd maar is nog steeds
bezig met het verbeteren van de operationele marges en het
terugbetalen van leningen. Ze zijn een prooi voor Private
Equity die hen al langer belagen, maar tot op heden geen
deal. Ook waren er zo nu en dan geruchten over een fusie
met een andere grotere Europese partij.
 Logica/
CMG; een rampzalig jaar achter de rug in de UK, alle andere
landen waaronder Nederland doen het goed. Acquisities in
Scandinavië en Frankrijk zijn goed geïntegreerd,
het oude management is vervangen door nieuw dat een nieuw
elan in de onderneming gaat brengen. Er zijn landen waar
hun presentie te klein is zoals Duitsland. De aanwezigheid
in Nederland is van behoorlijke omvang met een goede reputatie
in specifieke gebieden.
Cap Gemini; doet het weer goed en heeft de klap en de verliezen
verwerkt van de integratie van E&Y Consultants. Het
heeft Kanbay gekocht voor 1,2 miljard US dollar, een Indiaas
'offshore' bedrijf met een beursnotering in de VS. Cap's
aanwezigheid en invloed in de Nederlandse markt is substantieel.
Ze waren niet acquisitief in de Benelux maar hebben meegeboden
op het Pink Roccade gedeelte van KPN/ Getronics.
T.Systems heeft een enorm uitbestedingcontract verworven
van Shell samen met AT&T en EDS. Het zal hen stimuleren
om de bescheiden aanwezigheid in Nederland tot nu toe te
gaan uitbreiden.
Opleving van de small cap fondsen:
- Simac; doet het beter, is bezig winstgevendheid verder
te verbeteren en focus op specifieke markten. Is zeer
voorzichtig acquisitief.
- Ctac; heeft het heel goed gedaan de laatste 3 jaar,
heeft kleinere acquisities gedaan in België. Kijkt
uit naar een eerste stap in Duitsland.
- Qurius (ex Magnus); heeft Watermark overgenomen met
de hulp van Parcom en probeert de gaten op te vullen in
de internationale presentie en product/ service aanbod
door additionele acquisities zoals onlangs weer in Spanje.
- DPA Flex; is hersteld van enkele slechte ervaringen
en probeert de weg naar verdere groei weer te vinden en
tegelijkertijd de winstgevendheid te verbeteren. De oprichter
heeft zijn formele vertrek aangekondigd over een paar
maanden. Management is al vernieuwd. De markt verwacht
dat het bedrijf gaat fuseren of wordt verkocht.
- DNC; heeft het tot nu toe goed gedaan, was bijna verkocht
een DPA maar werd afgewezen op het laatste moment door
RvC. De volgende poging een 'reverse take over'?
- ICT Automatisering; probeert voorzichtig en geleidelijk
aan heel Duitsland te bedienen via selectieve acquisities
op het gebied van 'embedded' software en industriële
automatisering.
Private spelers zoals: Interaccess, IT Staffing, LinkiT,
Ceasar Group, etc. zijn allemaal 'targets' voor strategische
kopers of in sommige gevallen voor private equity of beursgang.
 ICE
Consultants, een van de betere SAP Consultants/ dienstverleners
is verkocht aan een Indiase speler, Genpact. Een opmerkelijke
deal waarvan we er meer zullen zien, voorspellen wij.
Nieuwe beursintroducties: TMC op Alternext Amsterdam, en
Porthus op Alternext Brussel, doen het goed. Laten we zien
wat 2008 ons brengt, eerst moet het beursklimaat nog wat
herstellen en stabiliseren. Onder normale condities is het
zo, als de eersten een succes zijn zullen er meer volgen.
De belangrijkste Belgische spelers:
Arinso is verkocht aan Northgate dat op haar beurt weer
is gekocht door KKR. Zo verdween wederom een Belgisch top
bedrijf. Wat we in de media vernemen is dat sleutel personen
de onderneming verlaten.
Dolmen is toch uiteindelijk verkocht aan Real Software,
dat bezig is met een tweede zakelijk leven en weer groeit.
De nieuwe business combinatie zou een interessante grotere
Belgische ICT onderneming kunnen opleveren. Men kijkt samen
met PE ook naar een grotere Nederlandse speler.
Ubizen is overgenomen door Cybertrust dat zelf weer werd
gekocht door Verizon. Full stop.
Econocom; we wachten op de wederopstanding van Econocom
dat een nieuwe strategie heeft een nieuw concept voor ICT
uitbesteding.
Telindus; is binnen Belgacom geïntegreerd en kijkt
uit om buiten België te groeien in telecom en IT services.
Ze namen in april 2007 ISIT over, een Nederlandse IT opslag
specialist.
Private ICT dienstverleners van enige substantie zijn er
weinig. Cronos doet het goed en groeit naar z'n maximale
omvang toe in België en kijkt uit naar uitbreiding
en/ of samenwerking in Nederland.
 Opmerkelijk
was de transactie tussen Satyam (India) en S&V Consultants
voor 35 miljoen dollar. Satyam betaalt meer dan 2 keer de
omzet. Een ander voorbeeld van de Aziatische kooplust.
Onze voorspelling is dat consolidatie nog niet z'n einde
heeft, niet alleen grotere vissen die kleinere opeten, maar
ook middelgrote en kleinere bedrijven die plotsklaps groeien
en omhoogkomen!
ICT software
 Unit4Agresso;
heeft de distributie divisie Noxs afgestoten aan Westcon
2 jaar terug. Inmiddels is CODA overgenomen voor een flink
bedrag (ca. 200M euro) Andere acquisities komen eraan. Hun
streven is om zo spoedig mogelijk de 500M euro omzet grens
te bereiken omdat ze anders zelf een target kunnen worden
voor strategische kopers die hun marktpositie verder willen
verstevigen. Met de oprichter nog steeds aan het stuur verwachten
wij dit jaar verder van hen te horen.
Exact Software; presteert zoals verwacht, betaald mooie
dividenden, een goeduitziende acquisitie in Canada in 2007.
Hoewel de CEO een nieuwe acquisitie stroom heeft aangekondigd
vragen de analisten zich af wat de werkelijke agenda is.
Het bedrijf is duidelijk een target voor een overname. Onduidelijk
is wat de wensen van de oprichters zijn die nog steeds een
belangrijk deel van de aandelen in handen hebben maar niet
meer in de onderneming werkzaam zijn. Recente discussies
met 2 PE partijen zijn voorlopig gestopt.
 Jan
Baan; heeft in Cordys geïnvesteerd zonder rendement
te maken en kijkt uit naar de juiste allianties. In de tussentijd
zal hij in staat zijn aandelen in WebEx te verkopen lezen
we in de pers voor 283M dollar, zodat hij rustig door kan
gaan met z'n ondernemingsactiviteiten in de software wereld.
We a waren verrast te vernemen over de acquisitie van Consul
door IBM, een Nederlandse onderneming gespecialiseerd in
risico management software.
McAfee kocht mobiele versleuteling software leverancier
Safeboot, een Nederlandse onderneming.
Er zijn een beperkt aantal software ondernemingen over
in de Benelux, die in specifieke niche gebieden zitten die
niet interessant zijn voor de internationale grote spelers
of soms niet bekend genoeg. Software als een service wint
marktaandeel en zal een deel van de markt veroveren.
Media, Internet, Games, Gambling
 Endemol
is van de beurs af en overgenomen door John de Mol (Edam
Acquisitions), Deltalloyd Investments (Cyrte) en Silvio
Berlusconi (Mediaset). De vorige CEO is weer geïnstalleerd
en wordt binnenkort opgevolgd door een nieuwe succesvolle
figuur uit de Media wereld.
Channel 10; het TV kanaal van John de Mol is overgenomen
door RTL. De voetbal samenvattingrechten rechten zijn weer
terug bij de Publieke Omroep. De KNVB heeft plannen voor
een eigen betaald kanaal. Raad eens wie hun partner gaat
worden?
Telegraaf concern; wil een groter belang in de TV en Internet
'content' wereld, daarmee hun afnemende inkomsten van dagbladen,
weekbladen en magazines beschermend.
Full service Internet bedrijven; inclusief business consultancy,
capaciteit om business processen in kaart te brengen en
de creatie van e business portalen treden de wereld binnen
van de marketing communicatie organisaties. Er is een groeiende
vraag naar portabele applicaties die ook tot het domein
van de full service Internet bureaus behoren.
Social networking is ook een hype in Nederland. Van den
Ende & Deitmers een investeringsmaatschappij in Media
met opnieuw Joop van den Ende erachter, neemt een 30% belang
in Hyves. Zij hebben al een substantieel belang in Advance,
een full service Internet organisatie gericht op conceptontwikkeling
en digitale productie services.
Er zit beweging in de wereld van TV spelletjes, sport spelen,
wedden en gokken. Een doorbraak valt te verwachten zodra
het staatsmonopolie op gokken wordt doorbroken. Pogingen
hiertoe zijn tot nu toe nog niet succesvol.
Het beste voorbeeld dat toch nu al succes te behalen is
in de deze sector in deze sector is het bod dat 2waytraffic
ontving van Sony, ten bedrage van 150M euro om van de beurs
af te gaan.
Telecom, cable
 Kabel
wereld; UPC heeft concurrentie nu Casema is gefuseerd met
Deltakabel met de hulp van Private Equity. De nieuwe naam
van de combinatie is Ziggo. Dit betekent natuurlijk ook
een serieuze nieuwe aanbieder erbij op het gebied van Internet
toegang en telefonie voor KPN en de andere operatoren.
Versatel, Tele2; hebben uiteindelijk hun deal kunnen afronden
ondanks veel weerstand van de zijde van PE. Het valt te
bezien of Tele2 nu echt een rol van betekenis kan spelen
in de Nederlandse markt en een alternatief voor KPN kan
zijn. De verliezen in Versatel afgelopen jaar zijn enorm
opgelopen.
Vodaphone; heeft TNF overgenomen in Nederland en kan daarmee
klanten behalve mobiel ook toegang tot het vaste net aanbieden.
France Telecom; heeft Orange afgestoten en verkocht aan
T.Mobile/ Deutsche Telecom.
Belgacom; heeft Scarlet overgenomen in Nederland en daarmee
een stap gezet in de Nederlandse markt in het retail segment
(particulieren). Er zijn problemen met de Belgische mededinging
autoriteiten t.a.v. de Belgische vestiging. Wij voorspellen
meer initiatieven maar dan in de zakenmarkt.
Daar de telecom operatoren onder druk staan verwachten
wij veel activiteit en veel transacties in deze markt.
 Er
zijn verschillende virtuele operatoren achtergebleven in
Nederland, waarvan verwacht wordt dat zij consolideren,
grotere bedrijfseenheden te vormen en tevens te migreren
naar VoiP, om vervolgens verkocht te worden aan de grotere
concurrenten van KPN.
Fiber naar de woonhuizen en fiber naar de kantoornetwerken
staan ook hoog op de wenslijsten van de grotere operatoren
die in de Benelux aanwezig zijn.
Onze analyse
 De
Benelux regio is interessant voor investeerders in technologie,
media en telecom omdat de economie niet zo afhankelijk is
op traditionele zware industrie maar meer gericht op handel,
transport en services. De oriëntatie is internationaal,
de beroepsbevolking is goed opgeleid en flexibel door de
bank genomen. Er zijn relatief veel multinationale ondernemingen
die interessante targets zijn. Het zelfde geldt voor de
centrale en locale overheden die veel geld aan ICT besteden.
De TMT sector is volwassen en gewend te werken met bedrijven
die zware eisen aan producten en diensten stellen. De betalingsmoraal
is hoog vergeleken met andere landen in Europa. Aanpassingen
naar nieuwe modellen in aanbod vindt plaats, wat ook weer
tot een gunstig kosten- vs. opbrengstenverhouding zal leiden
in professionele dienstverlening. De economie is in goede
staat momenteel maar in zekere mate afhankelijk van wat
in Duitsland gebeurt echter meer flexibel en service gericht.
Er zijn definitief tekenen dat de business zal blijven
groeien ondanks een afzwakkende economie en moeilijke omstandigheden
in de financiële wereld.
1) 1) Software leveranciers en ICT dienstverleners zullen
profiteren van de continue groei van bestedingen bij de
grotere en middelgrote ondernemingen. Bedrijven in de Benelux
hebben in toenemende mate vertrouwen dat investeringen in
ICT zich terugbetalen in een verbeterde efficiency en rendement.
2) De nationale IT industrie is in goede staat, financieel
gezond en verwacht een groei van 5% voor dit jaar. Er zal
genoeg ruimte zijn voor middelgrote en kleinere bedrijven
om zich verder te ontwikkelen in niches bij large accounts
of breder in het KMO.
3) Ondernemingsgerichte IT leveranciers zullen bij voortduring
nieuwe gebieden exploreren om bij dezelfde klanten nieuwe
verkopen te genereren. Dat zal voor hen de aangewezen route
zijn om hun sales groei te stabiliseren in de nieuwe steeds
meer volwassen wordende markt.
4) Consolidatie zal accelereren; wat we zien is een groeiende
stroom van private bedrijven die te koop zijn en een grotere
van locale en internationale kopers.
 Om
waarde te kunnen blijven creëren in de toekomst zullen
Benelux entrepreneurs vaak partnerships moeten aangaan in
andere Europese regio's. Om de juiste partners te vinden
moeten de behoeften van verkopers en kopers goed op elkaar
afgestemd worden. Een expert die de IT business begrijpt,
ervaring heeft met crossborder transacties en vaak al enige
intimiteit heeft met een potentiële koper of verkoper,
kan zorg dragen voor een optimaal proces waarbij de strategische
en financiële doelstellingen worden behaald: Wij kennen
er één!
Team CIC
´A real leader faces the music, even when he doesn't
like the tune´
Anon
|
